Jak pandemia zmieniła rynek pracy w Polsce?

Jak pandemia przewróciła polski rynek pracy do góry nogami?

Pamiętacie czasy, gdy „praca zdalna” brzmiała jak futurystyczny koncept, a biuro było jedynym słusznym miejscem do wykonywania obowiązków? Nagle, z dnia na dzień, świat stanął w obliczu pandemii, a wraz z nim – my wszyscy. To, co wydawało się niemożliwe, stało się codziennością, a polski rynek pracy przeszedł transformację, której skutki odczuwamy do dziś. Zapnijcie pasy, bo wyruszamy w podróż przez najbardziej dynamiczne zmiany ostatnich lat!

Praca zdalna i hybrydowa: Z konieczności stały się preferencją

Pandemia COVID-19 była katalizatorem, który zepchnął pracę zdalną z marginesu do mainstreamu. Nagłe zamknięcie biur zmusiło firmy do błyskawicznego przestawienia się na tryb online, a w efekcie wiele organizacji, które wcześniej podchodziły do tego sceptycznie, odkryło jej zalety. W końcu grudnia 2022 roku 422,6 tys. osób w Polsce pracowało zdalnie w związku z sytuacją epidemiczną. Chociaż w 2024 roku około 16% wszystkich pracujących w Polsce deklarowało pracę z domu „zwykle lub czasami”, to dynamika tego zjawiska pokazuje, jak głęboko zakorzenił się ten model. Co ciekawe, wykorzystanie pracy zdalnej w sektorze prywatnym było wyższe niż w publicznym.

Dziś coraz więcej firm, chcąc sprostać oczekiwaniom pracowników i utrzymać produktywność, wdraża modele hybrydowe. Zaufanie między pracownikami a przełożonymi w dłuższej perspektywie może stanowić wyzwanie, ale jednocześnie badanie PwC wykazało, że aż 57% firm zauważyło poprawę produktywności po wprowadzeniu pracy zdalnej lub hybrydowej.

Zmieniające się priorytety pracowników: Od wynagrodzenia do dobrostanu

To nie tylko miejsce pracy uległo zmianie. Znacząco ewoluowały również oczekiwania samych pracowników. W dobie pandemii na znaczeniu zyskały takie aspekty jak:

• Work-life balance i elastyczność: Równowaga między życiem zawodowym a prywatnym stała się priorytetem, szczególnie dla pokolenia Z. Pracownicy cenią sobie elastyczne godziny pracy i możliwość dopasowania harmonogramu do potrzeb życiowych.
• Stabilność zatrudnienia: Poczucie bezpieczeństwa stało się kluczowym czynnikiem przy podejmowaniu decyzji zawodowych.
• Dobrostan i wsparcie: Firmy, które stawiają na wartości, zaangażowanie społeczne i transparentność, zyskują przewagę. Pracownicy poszukują miejsc, gdzie czują się częścią czegoś większego i gdzie dba się o ich kondycję psychiczną. Badania wskazują, że dobra atmosfera (42%) i dopasowanie obowiązków do kompetencji (38%) mają największy wpływ na satysfakcję.
• Rozwój osobisty i zawodowy: Oczekiwania dotyczące rozwoju zawodowego i szkoleń, zwłaszcza w zakresie nowych technologii, są coraz większe.

Te zmiany doprowadziły do zjawisk takich jak „Great Resignation” (wielka rezygnacja), gdzie pracownicy masowo zmieniali pracodawców, gdy tylko sytuacja na rynku się poprawiła, szukając lepszych warunków i większego dopasowania do swoich wartości.

Sektory na huśtawce: Kto stracił, kto zyskał?

Wpływ pandemii na polski rynek pracy był zróżnicowany w zależności od branży. Niektóre sektory odczuły bolesne skutki obostrzeń, podczas gdy inne przeżywały prawdziwy rozkwit.

Sektory najbardziej dotknięte:

• HoReCa, turystyka, gastronomia i handel detaliczny: Branże te ucierpiały najbardziej z powodu lockdownów i ograniczeń. Wiele firm zmagało się z brakiem zasobów lub koniecznością transformacji.
• Produkcja seryjna: Odnotowano znaczne spadki zatrudnienia.

Sektory, które zyskały:

• IT i telekomunikacja: Ta branża odnotowała największy wzrost, z 54% pracowników zmieniających pracę w ciągu ostatniego roku pandemii. Sektory te wykazywały wzrost zatrudnienia w 2020 roku.
• Media, marketing i e-commerce: Prawie co drugi pracownik (50%) w tych sektorach zmienił pracodawcę. W branży e-commerce liczba ofert pracy wzrosła o 40% w połowie 2020 roku i o 22% w grudniu 2020 roku w porównaniu do roku poprzedniego.
• Farmacja, laboratoria i sprzęt medyczny: Wzrost zapotrzebowania na usługi medyczne przełożył się na dynamikę w tych obszarach.
• SSC/BPO (Centra Usług Wspólnych/Outsourcing Procesów Biznesowych): Również odnotowały znaczące zmiany, z 49% pracowników zmieniających pracę.

Rewolucja cyfrowa i nowe kompetencje: Liczy się adaptacja

Pandemia przyspieszyła cyfrową transformację w wielu firmach. Umiejętności cyfrowe, zdolność krytycznego i odpowiedzialnego korzystania z technologii stały się absolutnie kluczowe. Ale to nie wszystko. Pracodawcy dziś poszukują pracowników, którzy potrafią:

• Myśleć krytycznie i rozwiązywać złożone problemy: Ta umiejętność jest niezmiennie w cenie, niezależnie od branży.
• Być elastycznym i gotowym do nauki: Idea „lifelong learning” (edukacja przez całe życie) jest ważniejsza niż kiedykolwiek. Zmieniający się rynek wymaga ciągłego aktualizowania wiedzy i umiejętności.
• Pracować zespołowo i efektywnie się komunikować: Nawet w środowisku zdalnym czy hybrydowym, umiejętność współpracy jest nieoceniona.
• Adaptować się do nowych technologii, w tym AI: Sztuczna inteligencja zmienia rynek pracy, a umiejętności cyfrowe połączone z kompetencjami miękkimi będą kluczowe.

Twoja mapa drogowa po nowym rynku pracy

Pandemia COVID-19 była bez wątpienia okresem wyzwań, ale też ogromnych zmian i przyspieszenia wielu procesów. Polski rynek pracy, choć doświadczył wstrząsów, wykazał się niezwykłą elastycznością i zdolnością adaptacji. Stabilność zatrudnienia w ogólnym rozrachunku okazała się lepsza niż początkowe prognozy, a bezrobocie nie wzrosło drastycznie, w dużej mierze dzięki rządowym tarczom antykryzysowym.

Dzisiaj, aby odnieść sukces, zarówno pracownicy, jak i pracodawcy muszą stawiać na rozwój, elastyczność i otwartość na nowe technologie. Oczekiwania dotyczące work-life balance i dbałości o dobrostan pracowników są już nieodłącznym elementem ofert pracy, a umiejętności miękkie i cyfrowe stanowią fundament każdej udanej kariery. Rynek pracy w Polsce to teraz dynamiczne pole, gdzie liczy się adaptacja i gotowość do ciągłego doskonalenia się. Pamiętajcie o tym, budując swoją przyszłość zawodową!

FAQ – najczęściej zadawane pytania